In 2007 werd mij een opdracht verleend door de fam. Stapper. Ik heb regelmatig werkfoto's van het maakproces op deze site gezet. De laatste foto's geven het beeld in brons weer.

Het boetseren:

Voor het boetseren van de figuren in een cirkel was het eerst nodig een constructie te solderen. Ik heb de figuren rond een cirkel gesoldeerd en bevestigt, zodat de figuren tijdens het maakproces blijven staan in de gewenste opstelling. Later werd deze cirkel ertussen uit geknipt, want dan houden de figuren zichzelf en elkaar staande.

Na het solderen heb ik een aanvang gemaakt met het boetseren van was op de cruciale punten en vervolgens rondom de figuren. Vervolgens een wassen bodemring gemaakt, waarop de figuren blijven staan. De bodemring is niet puur gelijkmatig rond, maar in kronkels, om weer te geven dat relaties en het leven ook aan veranderingen onderhevig zijn.

Daarna volgde het proces van het maken van alle figuren. De een na de ander. En vervolgens het uitwerken en afwerken van de figuren.

De uiteindelijke afmetingen zijn:
Hoogte 32 cm, breedte 40 cm, diepte 34 cm.

In 2007 an assignment was given to me by the fam. Stapper. Regularly I put photographs of the makingproces on this site. The last photographs show the sculpture in brons.

For the modelling of the figures in a circle it first was necessary to solder a construction. I soldered the figures and fixed them at circle, so the figures keep standing during the proces of making. Later I cut out this circle, because in bronze the figures will keep theirselves and each other standing.

After the soldering I started modelling the wax on crucial points and then around the figures. I made a wax bottomcircle, on which the figures stand. The bottomcircle is not equally round, but goes in curves to show that relationships and life changes too all the time.

After that followed the proces of making all the figures. One after the other. And than the working out of the figures and giving it the finishing touch.

Finally the sizes became:
Higth 32 cm, width 40 cm, length 34 cm.

De bronsgieter:

Op het moment dat het beeld klaar is in was, wordt het naar de bronsgieter gebracht. Deze zet er in was gietkanalen aan en een gietbeker. Vervolgens wordt het beeld met de gietkanalen ingevormd in een mal, die bestaat uit een mengsel van gips en gravel. Dan is het geheel klaar om in de oven gezet te worden, waar de mal uitgestookt wordt. De was verdampt/loopt uit de mal, waarna er een holle ruimte overblijft. Staafjes en stukken brons worden gesmolten in een speciale gietkelk voor brons. Het smeltpunt ligt rond de 1300 graden Celsius. Als het brons gesmolten is in die loeiende oven (het lijkt of je in de hel staat, als je erbij staat) wordt het ingegoten met het gloeiend hete vloeibare brons. Daarna moet het eerst stollen, waarna de mal eraf geslagen kan worden.

Het polijsten:

Dan zie je pas het beeld in gegoten vorm, met de gietkanalen en -beker ook in brons er nog aan. Op dat moment zie je ook de giethuid om het brons heen, die er af gepolijst moet worden om de oorspronkelijke bronskleur te zien te krijgen. Het eerste wat eraf gezaagd wordt met de haakse slijper zijn de gietkanalen en beker. Erna gevolgd door het bewerken met hamer en metaalbeitels, polijsten door gebruik van een freesmachine met freezen en schuurmiddelen. Het beeld moet weer in de oorspronkelijke vormgeving komen, zonder oneffenheden en uitstulpingen en het moet goed staan, dus de voet moet goed plat zijn.

Het patineren:

Als de oorspronkelijke vorm en kleur terug is gekomen, kun je aan de volgende stap beginnen nl. het patineren van het beeld. In het verleden gebruikte ik zwavellever voor het maken van een lichtere bruine kleur en salpeterzuur voor het maken van een groene kleur, bij langer inbranden ontstaat een donkerbruine tot zwarte kleur. Minder giftig is het gebruik van kopernitraat. Al deze stoffen moeten flink verdund worden in water. Door het met een kwastje op het beeld te smeren en met de vlam van een gasbrander in te branden pakt het vast op het beeld. Na het afkoelen van het beeld wordt de patinering gezekerd door het in te smeren met bijenwas en dat een poos in te laten trekken. Met een doek poetsen geeft glans aan het beeld en borstelen met een messingborstel om de hoge lichten terug te krijgen.

Het is tegenwoordig ook mogelijk andere kleuren op brons te patineren, er zijn diverse stoffen in de handel verkrijgbaar.

Opdracht verleend door de fam. Stapper. Het beeld geeft de verbondenheid weer tussen alle gezinsleden (6) en werd in de 2e helft van 2007 gemaakt. Ik heb regelmatig werkfoto's van het maakproces op deze site gezet. De laatste foto's geven het beeld in brons weer.

Voor het boetseren van de figuren in een cirkel was het eerst nodig een constructie te solderen. Ik heb de figuren rond een cirkel gesoldeerd en bevestigt, zodat de figuren tijdens het maakproces blijven staan in de gewenste opstelling. Later werd deze cirkel ertussen uit geknipt, want dan houden de figuren zichzelf en elkaar staande.

Na het solderen heb ik een aanvang gemaakt met het boetseren van was op de cruciale punten en vervolgens rondom de figuren. Vervolgens een wassen bodemring gemaakt, waarop de figuren blijven staan. De bodemring is niet puur gelijkmatig rond, maar in kronkels, om weer te geven dat relaties en het leven ook aan veranderingen onderhevig zijn.

Daarna volgde het proces van het maken van alle figuren. De een na de ander. En vervolgens het uitwerken en afwerken van de figuren.

Op het moment dat het beeld klaar is in was, wordt het naar de bronsgieter gebracht. Deze zet er in was gietkanalen aan en een gietbeker. Vervolgens wordt het beeld met de gietkanalen ingevormd in een mal, die bestaat uit een mengsel van gips en gravel. Dan is het geheel klaar om in de oven gezet te worden, waar de mal uitgestookt wordt. De was verdampt/loopt uit de mal, waarna er een holle ruimte overblijft. Staafjes en stukken brons worden gesmolten in een speciale gietkelk voor brons. Het smeltpunt ligt rond de 1300 graden Celsius. Als het brons gesmolten is in die loeiende oven (het lijkt of je in de hel staat, als je erbij staat) wordt het ingegoten met het gloeiend hete vloeibare brons. Daarna moet het eerst stollen, waarna de mal eraf geslagen kan worden.

Dan zie je pas het beeld in gegoten vorm, met de gietkanalen en -beker ook in brons er nog aan. Op dat moment zie je ook de giethuid om het brons heen, die er af gepolijst moet worden om de oorspronkelijke bronskleur te zien te krijgen. Het eerste wat eraf gezaagd wordt met de haakse slijper zijn de gietkanalen en beker. Erna gevolgd door het bewerken met hamer en metaalbeitels, polijsten door gebruik van een freesmachine met freezen en schuurmiddelen. Het beeld moet weer in de oorspronkelijke vormgeving komen, zonder oneffenheden en uitstulpingen en het moet goed staan, dus de voet moet goed plat zijn.

Als de oorspronkelijke vorm en kleur terug is gekomen, kun je aan de volgende stap beginnen nl. het patineren van het beeld. In het verleden gebruikte ik zwavellever voor het maken van een lichtere bruine kleur en salpeterzuur voor het maken van een groene kleur, bij langer inbranden ontstaat een donkerbruine tot zwarte kleur. Minder giftig is het gebruik van kopernitraat, wat ik tegenwoordig gebruik. Al deze stoffen moeten flink verdund worden in water. Door het met een kwastje op het beeld te smeren en met de vlam van een gasbrander in te branden pakt het vast op het beeld. Na het afkoelen van het beeld wordt de patinering gezekerd door het in te smeren met bijenwas en dat een poos in te laten trekken. Met een doek poetsen geeft glans aan het beeld en borstelen met een messingborstel om de hoge lichten terug te krijgen.

Het is tegenwoordig ook mogelijk andere kleuren op brons te patineren, er zijn diverse stoffen in de handel verkrijgbaar.

Op de foto's hieronder is het proces te zien van het opzetten van het beeld en het maakproces in was. In de loop van de tijd komen daar foto's bij van het gieten, bewerken en patineren.